İçindekiler
Azerbaycan Alfabesi
Türk yazı tarihi Uygur alfabesi ile başlamıştır; ama Azeriler 1929 yıllarında Uygur harflerini kullanmaktaydılar. Azerbaycan da 1929- 1939 tarihleri arasında Latin alfabesi kullanılırken 1939- 1991 yıllarında Kiril alfabesinden yararlanılmıştır. 1991 yılından itibaren ise tekrar Latin alfabesinden yararlanılmaya devam edilmiştir. Azerbaycan alfabesi 33 harften oluşmaktadır. 9’u ünlü 24’ü ünsüz olan harflerden bazıları Türkçe alfabede olmayan harflerden oluşmaktadır. Ə,X,Q harfleri Türkçe alfabede olmayan harflerdir.
Azerbaycan dili Türkçe kökenlidir; bu nedenden dolayı alfabe olarak da benzer özellikler göstermektedir. Azerbaycan alfabesi ile Türkçe alfabesi benzer özellikler taşımaktadır ve okunuşları hemen hemen aynıdır. Alfabeye göz attıktan sonra kolay bir şekilde Azeri dilinde yazılmış yazıları okuyabileceğiniz konusundan emin olabilirsiniz. Ə sesi kısa kapalı ve gırtlaktan gelen bir E sesidir.
![Azerbaycan Alfabesi](https://www.azerbaycandaegitim.com.tr/demo/wp-content/uploads/2018/03/azerbaycan-alfabesi_01.png)
Azerice
Normal E sesine göre daha kısa ve sert bir şekilde söylenmektedir. Türkçe’de normal E sesinden ayırt edilmesi çok zordur. İnce bir harf olmasına rağmen söylenişte kalın ve uyumlu bir şekilde çıkarılmaktadır. X sesi ise boğazdan gelen gırtlaksı H sesidir. Sert ve hırıltılı çıkan bu ses boğazın üst kısmında titreşim yapmaktadır. Azericenin resmi seslerinden biridir ve Arapça’nın Hı harfidir. Q sesi ise Türkçe’de gırttlağa yakın çıkan K sesi ile eşdeğerdir. Bazı Türk dillerinde ise gırtlaktan çıkarılan G sesi ile eşdeğerdir. Türkçe’ye çok yakın olan Azerbaycan alfabesini Türkçe kadar kolay öğrenenilirsiniz.
Ebced, dünyada en çok kullanılan yazı sistemidir. Farklı ülkelerde farklı diller yazmak için kullanılır. ‘Ebced’ ismi Arapça’dan gelir ve ‘ilk harf’ anlamına gelir. Bir ebced’in ana bileşenleri beden, boşluk, el ve geleneklerdir. Her bileşenin kendi kuralları ve yönergeleri vardır. Örneğin boşluk bileşeni 30 ile 40 harf arasında yazılmalıdır. Ebcedlerde bitişik el yazısı üslubu da kullanılır.
Azerbaycan’ın başkenti, adını Rus Çarının 1804 yılında İran’ı işgali sırasındaki Bakü Savaşı’ndan almıştır. Çarın İran’dan ayrılmasından sonra İngiltere ile Fransa arasında bir anlaşma yapılmıştır. ve Rusya, Hazar bölgesi üzerindeki kontrol konusunda. Bu, bazı Avrupa ülkeleri için bir petrol patlaması ile sonuçlandı. Ancak bu patlama, petrol üreten ülkeler arasında bir fiyat savaşıyla geldi. Haksız rekabetten kaçınmak için, üretici ülkeler dünya çapında petrol üretimini ve satışını kontrol etmek için bir organizasyon kurdular. Bu, birkaç yıl sonra OPEC’in (Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü) kurulmasıyla sonuçlandı.
Azerice’de kullanılan alfabeye majazi yazısı denir. İlk Azerbaycan alfabesi 16. yüzyılda İran’ın Şiraz kentinde Hacı Halil Ayini tarafından oluşturuldu. Yazı, Arap hat sanatına benzerliği nedeniyle İranlı şairler arasında popülerlik kazandı. 1801 yılında Feth Ali Shah Qāsimi, mejazi yazısıyla şiir yazan ilk Azerbaycanlı şair oldu. Ayrıca bazı harf biçimlerini standartlaştırdı ve Farsça’nın yanı sıra mejazi yazısı için bir gramer kitabı oluşturdu. Bu örnekler, mejazi yazısının şairler ve yazarlar arasında nasıl popülerlik kazandığını göstermektedir – hem ulusal diller hem de İngilizce gibi uluslararası diller için kolay yazıma izin vermiştir.
İlk Azerbaycan edebi eseri Molla Nusaib ibn Hossein al-Athir (Muhammed Hossein) tarafından yazılmıştır. el-Esir) 12. yüzyılda Bağdat, Irak’ta. Kitabı, Babil İncil’inden Joseph’in hikayesi hakkındaydı. Ayrıca Asenath ve Pahath-molid gibi aslen Mısırlı İbraniler olan ve Joseph’in evlenip Kenan’a (bugünkü Suriye) getirdiği bazı yeni karakterleri tanıttı. Azerbaycanlı yazarlar tarafından yazılan diğer laik eserler arasında romanlar, kısa öyküler ve şiir kitapları bulunmaktadır. Azerbaycanlı bir kadın yazar tarafından yazılan bir roman 1990 yılında birçok ulusal ödül kazandı. Bu, Azerbaycanlıların zengin bir edebi geleneğe sahip olduğunu gösterdi.
Bir ebced, o ülkenin ana dilini tanımladığı için her ülkenin yazı sisteminin ana bileşenidir. – Azerice – edebiyat, şiir ve şarkılar yoluyla.